AnasayfaPortalliTakvimGaleriSSSAramaKayıt OlKullanıcı GruplarıGiriş yap
Paylaş | 
 

 kul hakkı ve ilgili hadisler

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek 
YazarMesaj
kubra
Yeni Üye
Yeni Üye


Mesaj Sayısı: 18
Yaşadığın yer: ığdır
ilahiaşkla nasıl tanıştınız?: tavsiye üzerine
Kayıt tarihi: 12/09/07

MesajKonu: kul hakkı ve ilgili hadisler   Cuma Ekim 12, 2007 10:52 pm

Abd = Kul, demektir. Bildiğiniz üzere Kelime-i Şehadet'te Hz. Muhammed Mustafa sallallahu aleyhi vessellem'in kulluğu (abd oluşu), "Abduhu ve Rasûluhu" denilerek risaletinden (Rasullüğünden/eliçiliğinden) önce zikredilmiştir. Bu öncelik, kulluk özelliğinin diğer tüm özelliklerinden daha üstün olduğunu vurgulamak içindir. Çünkü kulluk, öncelikle tüm mahlukat gibi insanın da varoluş nedenidir. Kelime-i Şehadet'te vurgulanan Hz. Muhammed aleyhisselâm'ın kulluğu da en kamil ve şuurlu kulluk kapsamında bir kulluktur. (Bu konuyu daha sonra daha detaylı inceleriz inşaallah)

İnsanın kulluğunun önemini vurguladıktan sonra, gelelim İslâm Dini'nde kul hakkı'nın neden çok önemli bir hak olduğu konusunu açıklamaya...

Kul hakkı nedir?

Aslında kul, yaradanına kulluk ettiğinden dolayı gerçek hak sahibi kul değil, kulun hakikati olandır. Yani asıl hak o kulun rabbine aittir. Tüm hakların tek sahibi O'dur gerçekte.. Ama biz bugün burada, kul hakkı konusuna bu yönüyle dikey değil, Allah sistemi (sünnetullah) açısından, yani yatay açıdan bakacağız konuya...

Kul hakkı, insanın can, mal, namus ve ahiret yaşamına dönük maneviyatı gibi dokunulmazlıklarına yönelik tecavüz ve haksızlıkların ortaya çıkardığı haktır. İnsanın kişisel haklarına yönelik her türlü tecavüz ve haksızlıklar haram yada mekruh fiillerdir. Bu sebeple günah kapsamındadır, cezası vardır. Kul hakkından doğan günahların ve cezaların Allah tarafından bağışlanması sözkonusu değildir. Kul hakkı, ancak hak sahibi o kişiyi bağışlaması ile ortadan kalkabilir.

Ayetlerde sözü geçen, Allah'ın şirk haricindeki günahları affetmesi gibi ifadeler kul hakkını kapsamaz. Çünkü bizatihi kul hakkına tecavüz şirk kapsamındadır, kaynağı şirktir. Örneğin; "Ey kavmimiz dediler, Allah'ın davetçisine uyun ve O'na inanın ki (Allah) günahlarınızdan bir kısmını bağışlasın ve sizi acı bir azabdan korusun" (el-Ahkaf, 46/31) âyetinin yorumlarken bağışlanacak günahların Allah hakkını (layıkıyla kulluk etmek adına, Allah için yapılan fiiller) ilgilendirenler olduğu, kul hakkından doğan günahların ise Allah tarafından bağışlanmayacağı konusunda bir çok din alimi fikir birliği etmiştir. Kezâ Hz. Rasûlullah sallallahu aleyhi vessellem'den rivayet edilen bir çok hadis de bu yorumu doğrular.

Ebü Hüreyre radıyallahu anh'den rivayet edildiğine göre, Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem:

"Müflis kimdir, biliyor musunuz?" diye sordu. Ashab:

- "Bizim aramızda müflis, parası ve malı olmayan kimsedir", dediler. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem:

"Şüphesiz ki ümmetimin müflisi, kıyamet günü namaz, oruç ve zekat sevabıyla gelip, fakat şuna sövüp, buna zina isnad ve iftirası yapıp, şunun malını yiyip, bunun kanını döküp, şunu dövüp, bu sebeple iyiliklerinin sevabı şuna buna verilen ve üzerindeki kul hakları bitmeden sevapları biterse, hak sahiplerinin günahları kendisine yükletilip sonra da cehenneme atılan kimsedir" buyurdular. [ Müslim, Birr 59. Ayrıca bk. Tirmizî, Kıyamet 2

Yine kul hakkıyla yakından alakalı olduğunu düşündüğüm bir hadis de şudur:

Ebu-Derdâ (r.a)'den rivayet edildiğine göre Hz. Rasûlullah sallallahu aleyhi vessellem şöyle buyuruyor:

"Her bir kişi ki, Allah'ın dininin ahkâmından dolayı bir kimse cezaya uğramış, ona hadd-i şer'i terettüb etmiş, şeriatin emrettiği ceza verilecek. Bunun engellenmesi için, Allah'ın hükmünden doğan cezanın yapılması önüne şefaatini koyarsa; bu işten kendisini geri çekinceye kadar Cenâb-ı Hakk'ın kızgınlığına, gazabına maruz olur. (Kızgınlığında olur, kahrı, gazabı içerisinde olur.)" [Taberânî]

Bu Hadis-i Şerif'de söz konusu olan mevzu her şeyden önce kul hakkını kapsar kanımca... Şimdi konuya başka bir açıdan bakalım.

Müslüman Allah'a iman edip teslim olmayı kabul etmiş kişidir. Mü'min ise, bu vaadini gerçekleştirmiş, yani Allah'a iman etmiş, teslim olmuş, Allah boyasıyla boyanmış ve korkulardan emin olup kurtuluşa ermiş kişi demektir. Allah'a teslim olmak ve Allah boyasıyla boyanmak, O'nun Esma-ül Hüsnâ'sına en kapsamlı şekilde mazhar olmak demektir. İnsan bu yönüyle yeryüzü halifesidir. Müslüman, buna inanıp bu açıdan kulluğunu hakkıyla yerine getirmeyi vaad eden kişidir. Mü'min ise, bu vaadini kapasitesi ölçüsünde yerine getiren kişidir. Yani Allah'ın en güzel isimlerine ayna olan ve O isimleri alemde seyredip değerlendirendir. Konuya bu açıdan bakılacak olursa, Allah'ın güzel isimlerinden biri de el-Hak'tır. Anlamı; Hak ve hakikatın kendisi, gerçeklerin gerçeği demektir. Hak, ayrıca doğruluğu ve adaleti, başka bir deyişle her şeyi yerli yerine koymayı, her şeyi yerli yerinde yapmayı da belirtir. Bu mânânın yokluğu, batılın ve zulmün açığa çıkmasıdır. Hak'ka teslim olan kişi, Hak'kı kendinde bulan kişi, Hak'kın gösterdiği biçimde doğruluk ve adalete yönelir, batılın ve zulmün karşısında yeralır. Bu nedenle müslüman/mü'min Hz. Rasûlullah (s.a.s)'in yaptığı ve tavsiye ettiği gibi "diğer müslümanlara eliyle ve diliyle zarar vermeyen" (Buhari, İman, 4,5), yani hiç kimseye hiç bir şekilde haksızlık etmeyen kişidir.

Ancak bir noktayı açıklığa kavuşturalım, ki biz de batıla ve zulme sapmayalım. Hakkı yenen ve zulme uğrayıp hakkını arayan kişi, hakkını aradığı süreçteki fiillerinden dolayı bu cezalardan müstesnâ kılınmıştır.

* "Allah, zulme uğrayanların dışında, çirkin sözün açıkça söylenmesinden hoşlanmaz. Allah her şeyi hakkıyla işiten, hakkıyla bilendir." (4/148)

* "Ancak iman edip iyi ameller işleyenler, Allah'ı çok çok ananlar ve haksızlığa uğratıldıklarında kendilerini savunanlar müstesna; haksızlık edenler, hangi dönüşe (hangi akibete) döndürüleceklerini yakında bileceklerdir." (26/227)

* İşte böyle; her kim kendisine yapılan haksızlığın benzeriyle karşılık verir, sonra aleyhine 'azgınlık ve saldırıda' bulunulursa, Allah, mutlaka ona yardım eder. Şüphesiz Allah, affedicidir, bağışlayıcıdır. (22/60)

Bu durumu İslâm hukukunda yer alan "kısas" kavramı ile daha iyi anlayabiliriz. Kaldı ki, devletlerin toplumun ihtiyaçlarına göre kendi içlerinde oluşturduğu yasalarda da benzer hükümler söz konusudur. Hak sahibinin kişisel haklarını koruması ve araması en meşru hakkıdır. Allah'a kulluk adına yapılması teklif edilenleri yapmayanlara, emr-i bi'l-maruf nehy ani l-münker (iyiyi tavsiye, kötülükten sakındırma) şeklinde müdahale edilebilir. Kul hakkını ilgilendiren konularda ise böyle bir yükümlülük yoktur. Burada hak sahibinin meşru müdafaa ve dava hakkı vardır. Bu konu öyle detaylı bir mevzudur, ki örneğin; kul hakkına bağlı konularda mağdurun ölmesi durumunda dava hakkı varislerine geçer. Allah'a kulluk adına yapılması gereken yükümlülükler ise, kişinin ölümü ile ortadan kalkar. Evrensel çapta çok boyutta yürürlükteki bu sistem, maddi bir haktan manevi hakka kadar bir çok hakkı kapsar. Örneğin; halk arasında; "Dedeleri ah almış galiba!" veya "Dedesi erik yemiş, torununun dişi kamaşmış" derler.. Yani kişinin ölümü ile dahi kalkmayan maddi kadar manevi haklar da vardır. Bu derece önemli ve vahim boyutları vardır, kul hakkının...

Kul hakkı ile ilgili bir kaç hadis daha aktaralım
Hz. Rasûlullah (s.av.) şöyle buyuruyor:

"Üzerinde kul hakkı olan, ölmeden önce ödeyip helâllaşsın! Çünkü âhırette altının, malın değeri olmaz. O gün, hak ödeninceye kadar, kendi sevâblarından alınır, sevâbları olmazsa, hak sâhibinin günâhları buna yüklenir." [Buhârî]

“Mü’minin ruhu, ödeninceye kadar borcuna bağlı kalır” [Ebu Hüreyre- Tirmizî, Cenâiz 74. Ayrıca bk. İbni Mâce, Sadakât 12]

"Kibri, hıyâneti ve kul borcu olmayan mü'min, Cennete girer." [Nesâî]

"Kul hakkı, mü'minin ayıbı, kusûrudur." [Ebû Nuaym]

Ahmet El-Faruki (İmam-ı Rabbani) de "Mektûbât" isimli eserinde şöyle der: "Bir kimseden haksız olarak alınan bir kuruşu, sâhibine geri vermek, yüzlerle lira sadakadan kat kat daha sevâbdır. Bir kimse, peygamberlerin yaptığı ibâdetleri yapsa, fakat, üzerinde başkasının bir kuruş hakkı bulunsa, bu bir kuruşu ödemedikçe, Cennete giremez." (Mektûbât-ı Rabbânî c.2, m.66, 87]



Şimdi burada çok önemli bazı sonuçlara ulaşıyoruz. Demekki:

1- Kul hakları, ibadet ve taatin ve her çeşit iyiliğin sevabını ortadan kaldırabilir.

2- Kişinin ibadet ve taatleri, üzerinde bulunan kul haklarını affettirmez.

3- Kul hakları, maddî ya da manevî olabilir.

4- Bir kişi, bir çok ibadet ve hayır işlemesine rağmen, üzerinde bulunan kul hakları sebebiyle, bu amellerin sevabı hak sahiplerine verilince, kıyamet gününde eli boş kalıp cehenneme girmeyi hak edebilir.

O halde maddi ve manevi olan kul hakları neler olabilir, bunun hakkında da bir kaç uyarı yapalım.

1- Dedikodu, gıybet ve iftira kul hakkı kapsamına girer. Kişinin maddi ve manevi yaşamını olumsuz yönde etkilediği için kişiye zarar verir ve doğal olarak o kişinin manevi bir hakkı doğar. Söz konusu fiillerin büyük günah olduğu ile ilgili ayetler ve Hz. Rasûlullah'tan rivayet edilen hadisler vardır. Hattâ kimi İslâm alimlerine göre şirkten sonra en büyük günahlardan sayılır. Çünkü bu süfli fiillerin kökeninde gizli şirk vardır.

2- Kişinin kişisel malına, canına ve namusuna verilen zarar da kul hakkı kapsamındadır. Bu sebeple hırsızlık, dolandırıcılık, rüşvet, haksız kazanç, adam öldürmek, yetim hakkı yemek, zina, tecavüz ve cinsel taciz vb. gibi suçlar da bu hakkın doğmasına sebep teşkil eder.

3- Kişilerin ölüm ötesi ahiret yaşamı için yapacakları hazırlık kapsamında ibadetlerine engel olmak, Allah'a kulluk adına Allah için yapacakları hayırlara engel olmak da manevi açıdan kul hakkı kapsamına girer. Bu tür manevi kul hakları kapsamı oldukça geniş olduğu için bu konuda çok titiz davranmak gerekir.

.

5- Miras konusu da önemlidir. Miras sahibine hakkı olanın verilmemesi de kul hakkına girer..

Bu maddeler takvanın ölçüsüne göre uzayabilir. Ancak bunlar belli başlı ana konulardı.

Bazı kaynaklarda, Hz. Süleyman aleyhisselâm'ın diğer rasul ve nebilerden beş yüz sene sonra cennete gireceği rivayet edilir. Bildiğiniz üzere Hz. Süleyman'a büyük bir saltanat ve zenginlik verilmiştir. Bu sebeple bütün bunların hesabını vermek uzun süreceğinden, cennete diğer nebi ve rasullerden sonra gireceği bildirilmektedir. Nitekim âyet-i kerîmde peygamberlere de hesab sorulacağı beyan edilmektedir:

* "Elbette kendilerine peygamber gönderilen kimseleri de, gönderilen peygamberleri de mutlakâ hesaba çekeceğiz!" (7/ 6)

Allah bizleri kul hakkıyla huzuruna çıkmaktan korusun. Eğer bilerek veya bilmeden kul hakkına girecek bir günahımız olduysa da, o kullarıyla helalleşmeyi nasip etsin. Çünkü kul hakkını Allah affetmiyor, bizzat hak sahibi kulu affediyor. Ne yazık ki Allah bu hakkı hak sahibi kuluna devretmiş, böyle hükmetmiş, bize de itaat etmek düşer!

İslâm dini, namuslu ve iffetli olmayı, helal kazancı, kanaati, takva ve temiz ahlakı, başkasının haklarına tecavüz etmemeyi, tatmin olmuş bir kalp ile huzur içinde yaşamayı ve insanların biribirini sevip korumasını, dayanışma içinde yaşamalarını teklif eder. İslâm'ın bu teklifleri, temeli olan tevhid'i yaşama biçimi olarak değerlendirilmelidir. İslâm, ahlakın çöktüğü, huzurun olmadığı, haramdan korkmayan, kan, rüşvet, hırsızlık, intihar ve bunalım içinde neredeyse cinnet geçirme noktasına gelmiş, elindeki ile yetinmeyip kanaatten yoksun ve gayri ahlaki her türlü yolu mübah sayarak daha fazlasına ulaşmaya çalışan, dünyasını hırs bürümüş, ahireti bedbaht olmuş insanlar topluluğunu dünya ve ahirette kurtaracak ve ebedi saadete kavuşturacak yegane çareleri sunmuştur. Bu sebeple İslâm'ın teklifi olan ahlakı edinmek bizim selâmetimizdir.

Fakat kul hakkı konusunda sizleri büsbütün ümitsizliğe düşürmemek için, bir öneride bulunmak isterim. Eğer bundan önce üzerinizde kimlerin kul hakkı kaldığını bilmiyorsanız veya hakkı olan kişiyle helalleşmek imkânı hiç yoksa yada hakkını yediğiniz kişiye verdiğiniz zararı dünyevi yolla hiç bir şekilde telafi edemiyorsanız, o zaman öncelikle başınıza yeni borçlar açmamak için takvayı tercih edin. Sonra da şu ayetin hükmünce hareket ederek, hiç olmazsa borcunuzu manevi yolla ödemeye gayret edin:

* Gündüzün her iki tarafında ve gecenin saçaklarında (gündüze yakın olan saatlerinde) namaz kıl! Muhakkak ki, iyilik kötülükleri giderir. Bu ise, düşünebilenlere bir öğüttür. (11/114)

Burada beş vakit namazdan söz ediyor, ancak bu kadarla borcunuzu ödemeniz imkânı olmayabilir. Bu sebeple bol bol nafile namaz ve özellikle "Tesbih Namazı" kılabilirsiniz. Bunun dışında aklınıza gelen tüm hayır hesanatı yapmak için yarışın, ki belki bu şekilde manevi yolla borcunuz ödenir. Zira ayette "Muhakkak ki, iyilik kötülükleri giderir." diyor. Bu üzerinizde hakkı kalan kişiye sevaplarınızı yollamak şeklinde olabildiği gibi, namazla karşı taraftan gelmiş olan günahların affolması şeklinde de olabilir. Kimi alimlerce, hakkı yenen kişinin zararı telafi edilinceye dek der. Kimi alimlerce hakkı yenen kişi hakkını helal edinceye dek der. Ancak Allah kullarına zulmedici değildir. Bu sebeple bitmez bir borç değildir muhakak... Bu sebeple hiç olmazsa yeni borçlara girmekten kaçınmak ve olan borçlarımızı azim ve gayretle ödemeye çalışmak gerekir. Doğrusunu sadece Allah bilir!

Bir de konuya tasavvufi açıdan bakalım. Bunu size bir misalle anlatmak isterim.

Bir zamanlar hacca giderken elini öpüp kendisiyle helalleşmek üzere, ilminden çok istifade ettiğim değerli bir zata gitmiştim. Veda ederken, "Hakkınızı helal edin!" dedim. Cevaben bana şöyle dedi: "Beni şirke mi sokacaksın!".. Bu sözlerle hacca gider ayak bana şuursal boyutta idrak edip yaşamam gereken önemli bir hakikate dikkat çekmişti. O gün için bu sözlerden şunu anlamıştım: "Gerçekte ayrı ayrı varlıklar yok, hepimiz 'BİR'iz! Hakikatte sen ve ben değil 'Biz', hatta 'TEK' var! Ayrı gayrı bir 'Sen' görsem, hak iddia edeyim de o hakkı helal edeyim." Üstü örtülü bir nasihat vardı bu ifadede, ki o da şuydu:

"Kişi eğer sen ve ben kavramını nötrleyen bir şuur seviyesine ulaştı ise, varlık alemine BİR'lik, BİZ yahut TEK'lik noktasından bakıyorsa, o kişi hak da yemez hak da iddia etmez, tüm haklarından vazgeçer ancak!"

Bakın bir noktaya çok dikkat edin! Burada çok önemli bir ayrıntıdan söz ediyorum. Hakikati idrak eden ve bu hakikatle yaşayan kişi, "sen ben mi var, hak hukuk mu var?" deyip, Allah sistemini hiçe sayarak önüne gelenin hakkını yemez. Zira o kişi zaten Tek'liği farketmiş ve iç dünyasında (şuur boyutunda) varlık alemiyle BİR olmuş ve herkesi kendi canı bilmiştir. O nedenle eli, kolu, canı gibi bildiklerinin ne hakkını yer, ne de onlardan hakkını ister? Demekki bir kişi bu idraka eriştikten sonra kimsenin hakkını yemez ve onlardan da bir hak iddia etmez! Umarım tasavvufi düşüncenin "kul hakkı"na bakışını kendi anlayışımca açıklayabilmişimdir
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
usame
Admin
Admin


Mesaj Sayısı: 5456
Yaş: 99
Yaşadığın yer: dunya
sitede cok hoşuna giden birşey varmı?: Var tabi olmazmı....
ilahiaşkla nasıl tanıştınız?: SİVASLI KARDESİM SAOLSUN...
Kayıt tarihi: 19/08/07

MesajKonu: Geri: kul hakkı ve ilgili hadisler   Çarş. Ağus. 20, 2008 6:19 am

Rabbim cümlemizi kul hakkından muhafaza eylesin...

selametle

_________________

BU DÜNYADA:RENK ,NAKIŞ,LEZZET ...NE VARSA KÜSÜM!!!

YÜZÜMDE SON BİR HAYAL:AZRAİLE TEBESSÜM!!!


....NAMAZ KILMAKTAN AYAKLARI ŞİŞEN PEYGAMBERİN (sav),UYUMAKTAN GÖZLERİ ŞİŞEN ÜMMETİYİZ...
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Misafir
Misafir



MesajKonu: Geri: kul hakkı ve ilgili hadisler   Çarş. Ağus. 20, 2008 2:49 pm

amin.
ALLAH (C.C.) razı olsun kardeşim paylaşım için
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
GöNüL
Bayan Moderatör
Bayan Moderatör


Mesaj Sayısı: 7928
Yaşadığın yer: almanya
sitede cok hoşuna giden birşey varmı?: din icerikli olmasi
ilahiaşkla nasıl tanıştınız?: sahra kardesimin araciligiyla
Kayıt tarihi: 17/03/08

MesajKonu: Geri: kul hakkı ve ilgili hadisler   Perş. Ağus. 21, 2008 12:55 am

ALLAH (C.C.) (C.C.) razı olsun kardeşim paylaşım için

_________________


.......zalimlerin mızragı kalbime bir saplansın..........
........çığlıklarım yükselip arşa alaya ulaşsın..........
.........zalimlarin kılıcı al kanımla boyansın...........
EY ŞEHADET GEL ARTIK DÜNYA ZALİMLARE KALSIN
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
 

kul hakkı ve ilgili hadisler

Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası

 Similar topics

-
» Bebeginizin Cinsiyetini Çin Takvimiyle Ogrenin
» Görkem Aydanarığ Hakkında Bazı Bilgiler
» AİLE İLE İLGİLİ GÜZEL SÖZLER
» BiLL : "HayaLim MahvoLdu" BiLL'Le AmeLiyat Hakkında...
» Hakkı Bulut - Ah İstanbul - Nerden Bilsinler\ 45 MB

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
iLahi-Aşk MekaNı ::  :: -